1 - اختلاف آثار دليل بر تباين حقايق وجودى از يكديگر است ؛ 2 - بساطت حقيقت وجود ، دليل بر تباين به تمام ذات اين حقايق است . نظريهء حكمت متعاليه وحدت در عين كثرت يا وحدت تشكيكى وجود ( اختلاف ميان وجودهاى گوناگون اختلافى تشكيكى است و وجودهاى خارجى يك حقيقت داراى مراتب است ) زيرا : 1 - اگر وجود ، حقيقتى واحد نباشد بايد از حقايق متباين كه هيچ جهت اشتراكى ميان آن‌ها نيست تشكيل شده باشد كه اين با وحدت مفهوم وجود و اشتراك معنوى آن ناسازگار است ؛ 2 - اصل وجود كثرت در جهان خارج ، امرى بديهى است و با توجه به اصالت و وحدت و بساطت وجود ، اين كثرت و اختلاف ، تشكيكى است . كليدواژه 1 - مشكك 2 - ماده اولى : هيولاى اولى كه ضعيف‌ترين مرتبه وجود است . پرسش 1 . دليل حكماى مشاء را بر تباين حقايق وجودى توضيح داده و نقد كنيد . 2 . دليل حكماى مشاء را بر تباين حقايق وجودى چگونه ارزيابى مىكنيد ؟ 3 . دليل حكمت متعاليه بر وحدت حقيقت وجود چيست ؟ 4 . يك دليل اقامه كنيد بر اين‌كه نمىتوان مفهوم واحد را از كثير بما هو كثير انتزاع كرد . 5 . چرا حقيقت وجود ، مشكك است و مشكك بودن وجود به چه معناست ؟ 6 . ديدگاه مرحوم علامهء طباطبايى را چگونه ارزيابى مىكنيد ؟